W uprawach roślin owocowych i ozdobnych jednym z największych wyzwań jest kontrola szkodników, takich jak przędziorki czy pordzewiacze. Tradycyjne metody ochrony, często oparte na środkach chemicznych, mogą negatywnie wpływać na środowisko i zdrowie. Alternatywą są biologiczne rozwiązania, a jednym z nich jest dobroczynek gruszowiec (Typhlodromus pyri).
Spis treści:
- Dobroczynek gruszowiec – czym jest i co zwalcza?
1.1. Gdzie naturalnie występuje dobroczynek? - Filcowe opaski z dobroczynkiem Vegano – praktyczne rozwiązanie w ochronie roślin
2.1. Jak zakładać opaski?
2.2. Jak działają opaski?
2.3. Dlaczego warto wybrać opaski z dobroczynkiem?
2.4. Kiedy wprowadzać dobroczynka do upraw?
2.5. Jak przechowywać opaski?
2.6. Jak chronić dobroczynka gruszowca w sadzie?
Dobroczynek gruszowiec – czym jest i co zwalcza?
To mikroskopijny drapieżnik osiągający ok. 0,6 mm długości. Żywi się szkodliwymi roztoczami, larwami wciornastków oraz drobnymi owadami, co czyni go skutecznym narzędziem w ochronie roślin. Samice zimują w spękaniach kory, a wiosną rozpoczynają aktywność i rozmnażanie.
Dobroczynek gruszowiec w ostatnich latach stał się bardziej zauważalny ze względu na coraz większe zainteresowanie naturalnymi metodami ochrony roślin. Jego stosowanie pozwala znacząco ograniczyć liczbę zabiegów środkami ochrony roślin. Wysoka przeżywalność z sezonu na sezon sprawia, że stopniowo możliwa jest odbudowa populacji tego pożytecznego roztocza.
Zwalczane szkodniki:
- przędziorki,
- szpeciele,
- larwy wciornastków,
- inne małe owady.
Gdzie naturalnie występuje dobroczynek?
Dobroczynek gruszowiec to roztocz naturalnie występujący w Europie, w tym w Polsce, gdzie żyje w ogrodach i sadach. Przystosowany do różnych warunków klimatycznych, potrafi przetrwać mroźne zimy oraz okresowe niedobory pokarmu. W związku z tym jego wprowadzanie do środowiska jest właściwie przywracaniem równowagi biologicznej.

Filcowe opaski z dobroczynkiem Vegano – praktyczne rozwiązanie w ochronie roślin
Filcowe opaski z dobroczynkiem gruszowcem Vegano to rozwiązanie dla sadowników i ogrodników. Opaski, zawierające zimujące samice dobroczynka, aplikuje się na pędy drzew i krzewów w okresie zimy lub wczesnej wiosny. To jednorazowa aplikacja, która zapewnia ochronę na wiele lat. Chociaż zaleca się coroczną odbudowę populacji, dokładając kolejne opaski.
Jak zakładać opaski?
Opaski mocuj na bocznych gałęzi drzewa, pilnując, aby ściśle przylegały do jej powierzchni. Do tego celu najlepiej sprawdzi się zszywać lub zwykły sznurek. Opaski należy montować na wysokości ok. 1 metra. W przypadku małych krzewów opaskę można przeciąć na pół, podobnie postąpić można w przypadku innych mniejszych roślin w ogrodach przydomowych.
Przed zastosowaniem upewnij się, że w sadzie nie stosowano niedawno szkodliwych dla dobroczynka środków ochrony, takich jak pyretroidy czy siarkowe fungicydy. Rozwój populacji roztocza ograniczają też preparaty siarkowe.
Ile opasek stosować?
- małe, kilkuletnie drzewka: 1 opaska
- duże, starsze drzewa: 2-5 opasek
Jak działają opaski?
Na jednej opasce znajduje się 15-30 zapłodnionych, zimujących samic. Opaski uwalniają dobroczynka stopniowo, pozwalając mu na skuteczne zasiedlenie uprawy i redukcję populacji szkodników. Produkt sprawdza się zarówno w sadach owocowych, jak i na plantacjach winorośli czy malin. W sadach zaleca się stosowanie 1–2 opasek na co drugim drzewie, co pozwala na optymalną ochronę.

Dlaczego warto wybrać opaski z dobroczynkiem?
Stosowanie naturalnych sposobów na ochronę roślin pozwala środowisku odetchnąć i stopniowo przywraca równowagę. Jeżeli tylko się da, to powinniśmy zmierzać w tym właśnie kierunku, a używanie dobroczynka jest krokiem w dobrą stronę.
Jakie są zalety stosowania opasek z dobroczynkiem?
- naturalność – brak konieczności stosowania chemicznych akarycydów.
- efektywność – dobroczynek skutecznie ogranicza populację szkodników.
- długowieczność – jednorazowa aplikacja zapewnia wieloletnią ochronę.
- przyjazność dla środowiska – redukcja stosowania szkodliwych pestycydów.
Kiedy wprowadzać dobroczynka do upraw?
Wprowadza się do późną zimą lub na przedwiośniu, ponieważ samice dobroczynka stają się aktywne gdy pąki kwiatowe pękają. Natomiast po kwitnieniu jabłoni składają jaja na dolnej stronie liści. Mocując opaski przed nabrzmiewaniem pąków, idealnie wpasowujemy się w cykl rozwojowy roztocza.
Z powyższą kwestią związana jest także dostępność opasek. Można je kupić od stycznia do marca.
Jak przechowywać opaski?
Najlepiej, aby opaski zostały przymocowane natychmiast po ich otrzymaniu. Jeżeli nie jest to możliwe, to przez krótki czas można je przechować w temperaturze poniżej 5 °C. Należy przechowywać opaski w opakowaniu foliowym, jednocześnie zapewniając dostęp powietrza. Pamiętaj jednak, że opaski mogą łatwo wyschnąć.

Jak chronić dobroczynka gruszowca w sadzie?
1. Monitorowanie obecności szkodników:
- regularnie wykonuj lustracje w sadzie, aby ocenić występowanie przędziorków i pordzewiaczy,
- podejmuj decyzje o zwalczaniu szkodników tylko tam, gdzie jest to konieczne, ograniczając użycie akarycydów do minimum.
2. Stosowanie preparatów olejowych:
- wczesną wiosną wykonuj opryski preparatami olejowymi (np. z olejem parafinowym lub rydzowym) w celu mechanicznego zwalczania zimujących stadiów szkodników.
3. Aplikację wykonuj w optymalnych warunkach:
- od fazy pękania pąków do fazy zielonego pąka,
- w temperaturze powyżej 8°C, na suche gałęzie,
- unikaj przymrozków w nocy poprzedzającej i przez 2-3 noce po zabiegu,
- nie stosuj preparatów olejowych zbyt wcześnie (okres bezlistny) ani za późno (ryzyko fitotoksyczności na młodych liściach).
4. Wywieszanie opasek z dobroczynkiem:
- opaski z dobroczynkiem gruszowcem instaluj dopiero kilka dni po opryskach olejowych, aby uniknąć ich negatywnego wpływu na populację pożytecznych roztoczy.
5. Unikanie środków szkodliwych dla dobroczynka:
- zrezygnuj ze stosowania pyretroidów, zwłaszcza w okresie wczesnowiosennym,
- w roku introdukcji dobroczynka stosuj środki selektywne lub częściowo selektywne.
6. Ograniczenie akarycydów:
- akarycydy, które zwalczają przędziorki i szpeciele, są szkodliwe również dla dobroczynka – stosuj je jedynie w razie konieczności,
- środki zawierające abamektynę ograniczaj lub całkowicie wyeliminuj, szczególnie gdy planujesz zwalczanie zwójek.
7. Unikanie preparatów siarkowych:
- preparaty siarkowe, takie jak ciecz kalifornijska, negatywnie wpływają na populację dobroczynków,
- staraj się ich unikać, aby nie osłabiać tej pożytecznej populacji.
Stosowanie tych zasad pomoże chronić dobroczynka gruszowca i uczyni go trwałym elementem biologicznej ochrony w sadzie.
Filcowe opaski z dobroczynkiem gruszowcem to ekologiczne, wydajne i przyjazne środowisku rozwiązanie, które pozwala na skuteczną ochronę upraw przed szkodnikami. Stanowią idealne wsparcie dla nowoczesnych, zrównoważonych praktyk ogrodniczych. Wprowadzenie ich do uprawy to krok w stronę zdrowszego środowiska i lepszych plonów.
Źródło: biocont.pl